Doe mee met onze wekelijkse quiz om de tijd thuis goed door te komen. Maak de vragen en schrijf je antwoorden op! De quiz bevat vragen over allerlei onderwerpen en is voor een breed publiek van jong tot oud geschikt. Elke maandag komen de antwoorden online op deze pagina.

Succes!🍀🍀

STAYBLE NIEUWSQUIZ 

Nummer 28 - 30 NOVEMBER 2020

Pluisje is niet meer

O lieve quizzers, hoe bedroefd is mijn gemoed. Is het jullie ook zo droevig te moede? Vandaag, woensdag 25 november 2020, is de hemel op onze kop gevallen. Het NOS tv-journaal van 20.00 uur opende zoals gewoonlijk met het belangrijkste nieuwsonderwerp van de dag, namelijk bijna 6 minuten lang over de crisis binnen Forum voor Democratie. De NOS beging daarmee de meest historische blunder die ze in de 21e eeuw zullen maken. Want HET nieuws van woensdag 25 november 2020 was natuurlijk voor altijd en eeuwig dat Diego Armando Maradona is overleden aan een hartstilstand, thuis in zijn huis in Tigre, een noordelijke buitenwijk van Buenos Aires. Vergeleken hiermee was de rest van het wereldnieuws volkomen onbelangrijk!

En anders niet.

Voor zo ver ik heb kunnen nagaan (en dat is heel wat, internet, u weet wel) opende ieder zichzelf respecterend tv-journaal in alle landen om ons heen en ook vér daar weer omheen met Maradona. Van Wellington tot Wladivostok, van Anchorage tot Zanzibar. En dan, na een minuut of tien, dertien, kwam de rest van het nieuws. Maar dat deed er dan al niet meer toe, want niemand luisterde nog echt. Met een branderig, warm gevoel vlak achter je ogen gingen je gedachten uit naar een actie die je je van Maradona kon herinneren. En dat zijn er nogal wat, want zijn hele carrière is vastgelegd op beeld. Van warming-up tot de hand van God. Tegenwoordig zijn we niet anders meer gewend; iedere actie van Messi of Ronaldo (CR7) staat binnen een dag op Youtube. Maar eigenlijk is Maradona de eerste grote voetballer wiens acties volledig zijn gefilmd. Van Yashin, Di Stefano, Puskas, Eusébio, Pelé, Best, Cruyff en Beckenbauer bestaan eerst zwart-wit beelden en daarna in toenemende mate beelden in kleur, maar ze zijn lang niet zo volledig als die van Maradona en dat maakt hem óók uniek. We hebben àlles van Pluisje gezien!

Het NOS journaal van 20.00 uur

Het RTL4 journaal van 19.30 uur

Bij het half acht journaal van RTL4 hadden ze hun prioriteiten wél goed bepaald; zij openden met Maradona. Maar…  toen kwam de eerste zin van de presentatrice, Anita Sara Nederlof, en ik citeer haar letterlijk: “Hij behoorde tot één van de grootste voetballers aller tijden”. Als door een adder gebeten schoot ik overeind! Ik dacht te weten dat Maradona slechts 1 meter 65 was, maar RTL had kennelijk ontdekt dat hij al die tijd toch stiekem rond de 2.07 m. lang was, één van de grootste voetballers aller tijden! Waarbij het wel belangrijk is dat RTL erbij vermeldde dat hij een voetballer was, want bij basketbal ben je met 2.07 m. net geen lilliputter meer en zelfs de gemiddelde professionele volleyballer in Nederland haalt die lengte met gemak. Met 2.07 m. zou Maradona bijna een halve kop groter zijn geweest dan Peter Crouch, die Engelse lantaarnpaal van 2.01 m. Terwijl Maradona in werkelijkheid, zouden wij hem tegenover Peter Crouch zetten, diens navel op ooghoogte had waargenomen. Wat was er dàn aan de hand?

 

Een contaminatie.

Een wàt?

Een contaminatie.

Een contamiwattes?

 

Een contaminatie is een zin waarin twee woorden of vaststaande gezegden door elkaar worden gehaald. Voorbeelden: Deze computer kost duur (nee; hij kost veel of hij is duur). Ik zal dat nachecken (nakijken of checken). Zo oud als de weg naar Methusalem (zo oud als Methusalem, of zo oud als de weg naar Rome).

Wat Anita Sara Nederprei eigenlijk wilde zeggen was dit: “Hij was één van de grootste voetballers aller tijden” (waarbij grootste dan figuurlijk is bedoeld). Of Anita Sara Nederknolraap bedoelde: “Hij behoorde tot de grootste voetballers aller tijden”, dat wil zeggen dat hij deel uitmaakte van het selecte clubje van grootste vaklieden die we ooit op een voetbalveld bezig gezien hebben. Het is één van de twee en dus niet twee tegelijk vice versa of andersom door elkaar heen en weer halen, mevrouw Anita Sara Nederschorseneren van RTL4!! Ráááh!

Ok, ok, ok, ik ben weer rustig, het bloed is weer uit mijn ogen en ik ben ook even buiten geweest (overal op minimaal 1,5 m. langs gelopen), glaasje water gekregen, mag alweer 3 maal daags na de maaltijd het woord contaminatie uitspreken van de dokter, kortom ik heb alles weer onder controle.

Gelukkig hebben we dichtbij Nederland onze Vlaamse vrienden. Wat voor ons de NPO en de NOS is, is in Vlaanderen de VRT: de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie. En bij de VRT werkte in 1989 een sportjournalist genaamd Frank Raes. Hij werkt nu nog steeds voor de VRT en presenteert onder meer wekelijks op maandag “Extra Time”, een voetbal praatprogramma dat lijkt op “Studio voetbal” van de NOS. En Frank Raes heeft ons een cadeautje (hé!, dat doet me aan iets denken…) gegeven, waar we allemaal heel veel plezier aan beleefd hebben, op Youtube of als tv-kijker… klik maar op het filmpje hier onder …

"Met Frank Arnesen stond ik met open mond te kijken"

Frank Raes monteerde wereldberoemd filmpje met Maradona: ‘Als ik tien cent kreeg per view, was ik nu schatrijk’

Als je ‘Live is life’ hoort van rockband Opus denk je spontaan aan Maradona. Op de tonen van de wereldhit jongleert de Argentijn magistraal met zijn veters open. Dat dank je aan Frank Raes. De VRT-journalist monteerde het filmpje dat op Youtube ondertussen tientallen miljoenen keren bekeken is. Wereldwijd. ‘Je glimlacht spontaan als je het ziet’, aldus Raes.

Op 19 april 1989 speelde Napoli de return van de halve finales van de Uefa Cup tegen Bayern München. Frank Raes was toen in het Olympisch stadion in München. Tijdens de opwarming weerklonk ‘Live is life’ op het moment dat Maradona begon te jongleren. De camera zoomde in en het werd getoond op de grote schermen in het stadion. Iedereen werd naar die beelden gezogen. ‘Ik stond er samen met Frank Arnesen - die toen voor de Deense tv werkte - gebiologeerd naar te kijken’, zegt Raes. ‘Maradona won daar al de wedstrijd, zo enorm was iedereen onder de indruk.’

Die beelden werden niet live op tv uitgezonden. Maar Raes vroeg ze op bij de Duitse zender ZDF. “Vreemd genoeg heeft ZDF daar zelf nooit iets mee gedaan. De toenmalige BRTN (voorloper van de VRT) betaalde er een correcte prijs voor en ze stuurden mij die videocassette op. Die lag een tijd lang bij mij, maar voor Sportweekend en een documentaire over Maradona maakte ik er gebruik van. Het was niet Opus zelf die optraden, maar een coverband. Maradona speelde met de bal gedurende een drietal liedjes, maar ik selecteerde zijn beste bewegingen, knipte en plakte dat tot 2.30 minuten en monteerde alles op de tonen van Live is lifeMaradona knoopte nooit zijn veters bij de opwarming en wist heel goed dat hij gefilmd werd. Het toont welk genie hij was. Dat ritme… Je glimlacht spontaan als je er naar kijkt.”

De rest is geschiedenis. De Nederlandse zender NOS nam het over en vanaf dat Youtube er was ging het razendsnel. De moedermontage is vaak gekopieerd, maar als je alle versies bij elkaar telt is het filmpje al tientallen miljoenen keren bekeken.

Frank Raes: "Het sterke is dat het altijd over diezelfde montage gaat, over mijn montage. ZDF heeft er zelf nooit iets mee gedaan. De beelden hebben een enorme vlucht genomen en zowat iedereen heeft diezelfde moedermontage al eens gezien”.

“Als ik tien cent had gekregen voor elke view, lag ik nu in Hawaï en was ik schatrijk”, lacht Raes. "Het is gemaakt in een ander tijdperk. Als Messi nu tijdens de training een speler door de benen speelt, heeft de hele wereld dat binnen een uur gezien. Dat was toen ondenkbaar, het waren unieke beelden. 30 jaar geleden was het enorm moeilijk om beelden te krijgen van Maradona. Voor die documentaire had ik beelden uit Argentinië nodig en daar moest ik brieven voor schrijven en faxen voor sturen. Nu pluk je alles gewoon van het internet, maar toen duurde het maanden voor je die beelden had."

Als je God bent en Napoli kampioen maakt, dan mag je veel

"Ik had toen wel niet gedacht dat die beelden zo'n vlucht zouden nemen. Maar het ging natuurlijk over Maradona, hè, toch God in Napels. Normaal levert Noord-Italië bijna altijd de kampioen in Italië, op Cagliari en Napoli na. Die twee titels van Maradona met Napoli zijn zo belangrijk voor het arme Zuiden geweest. Daarom wordt hij daar zo vereerd."

"Maradona deed ook altijd wel een beetje zijn zin. Tijdens de training deed hij niet mee met de groep, maar dan hield hij met zijn persoonlijke trainer aan de andere kant van het veld de bal een uurtje in de lucht."

"Hij knoopte ook op training nooit zijn veters. En tijdens een partijtje op training deed hij wel mee, maar dan trapte hij altijd in één keer naar doel, waar op het veld hij de bal ook kreeg. Dat was amusement. Maradona deed zijn zin. Maar als je God bent en Napoli kampioen maakt, dan mag je veel."

Tot zover Frank Raes.

Bronnen: Frank Raes, VRT.be 25-11-2020 door Jurgen Geril (bewerkt)

Tijdens het WK Voetbal 1986 in Mexico maakte Maradona in de kwartfinale tegen Engeland twee doelpunten. Het tweede doelpunt werd in 2002 door de FIFA verkozen tot mooiste doelpunt van de 20e eeuw, de eerste goal zou de geschiedenis ingaan als de hand van God. Maradona sloeg de bal met zijn hand langs de Engelse keeper Shilton. De scheidsrechter zag het niet en keurde de goal goed. Als één van de zeer weinige commentatoren wereldwijd zag onze Nederlandse NOS-verslaggever Theo Reitsma wèl meteen dat het hands was. Ere wie ere toekomt…

En daarom hier om mee af te sluiten dan ook niet die handsgoal, maar het mooiste doelpunt van de 20e eeuw, als eerbetoon aan Pluisje... Kijk en geniet!

Maradona’s solo tegen Engeland

Zo, dat was de tekst voor deze quiz. Heel veel tekst, maar er valt ook zo veel te vertellen, want Maradona was uniek. Als je bedenkt dat er al honderden boeken over hem zijn volgeschreven en dat er nog duizenden zullen volgen, valt het nòg mee. Daarom niet te veel vragen deze keer, en niet te moeilijk, want jullie moeten ook nog tijd over houden om kranten te lezen, internet en tv te kijken… over Maradona. O ja, nog één dingetje: ook deze week kunnen er weer meerdere antwoorden per vraag goed zijn! Veel succes!

 

VRAAG    1 Hoe komt Maradona aan zijn bijnaam ”Pluisje”?

A Door zijn mooie haardos die hij vroeger had

B Doordat hij alle kanten op ging op het veld, als een pluisje in de wind

C Door zijn enorme lichtvoetigheid op het veld

D Doordat hij aan het begin van zijn carrière een klein en slank postuur had en dus zo van het veld ‘geblazen’ kon worden

 

VRAAG    2 Zie de tekst: … De NOS beging daarmee de meest historische blunder die … Wat is een blunder? En “historisch”, is dat dan erg of juist niet erg?

A Een klein foutje, niet zo erg

B Een goede grap, niet zo erg

C Een enorme stommiteit, erg

D Een hele grote miskleun, erg

 

VRAAG    3 Zie de tekst: … Wellington tot Wladivostok, van Anchorage tot Zanzibar. Welke landen horen bij deze plaatsen? (in de genoemde volgorde, zoals bv. Amsterdam bij Nederland hoort)

A Nieuw-Zeeland, Rusland, Canada, Zimbabwe

B Australië, Rusland, Canada, Zambia

C Australië, Rusland, USA (VS), Kenia

D Nieuw-Zeeland, Rusland, USA (VS), Tanzania

 

VRAAG    4 In de tekst wordt uitgelegd wat een contaminatie is (zie aldaar). Welke zinnen hieronder zijn óók een contaminatie? Herken je ze?

A Die toestand is onhoudbaar, het rijst de spuigaten uit

B Het wordt vandaag, net als gisteren, weer lekker weer

C Als je het fout doet, mag je het overnieuw doen

D De ronde bal viel naar beneden op de witte sneeuw

 

VRAAG    5 Door mijn toenemende boosheid heb ik de naam van de nieuwslezeres van RTL4 één keer goed, maar drie keer fout geschreven. Sorry Anita… Maar hoe heet zij echt? (Tip: google…)

A Anita Sara Nederknolraap

B Anita Sara Nederlof

C Anita Sara Nederschorseneren

D Anita Sara Nederprei

 

VRAAG    6 Zie de tekst: … Gelukkig hebben we dichtbij Nederland onze Vlaamse vrienden. In welk land vinden we Vlaanderen?

A Moresnet (hé, dat doet me aan iets denken…)

B Duitsland

C België

D Denemarken

 

VRAAG    7 Zie de tekst: … De toenmalige BRTN (voorloper van de VRT) betaalde er een correcte prijs voor en ze stuurden mij… Vlamingen zijn er heel goed in om de dingen heel bedekt, heel voorzichtig te zeggen. Wat bedoelt Frank Raes als hij zegt “een correcte prijs” voor die beelden?

A Die beelden hebben goudgeld gekost

B Die beelden hebben we voor een habbekrats gekocht

C Die beelden waren echt een koopje

D Die beelden waren nou niet bepaald gratis

 

VRAAG    8 Frank Raes had beelden uit Argentinië nodig, daar moest hij moest brieven voor schrijven en faxen. Wat is ook alweer faxen?

A Een soort videoconferentie

B Als techniek de opvolger van de telex en de voorloper van de email

C Het elektronisch versturen van brieven en afbeeldingen

D Een beeldtelefoon met face to face contact

 

VRAAG    9 Zie de tekst: … "Ik had toen wel niet gedacht dat die beelden zo'n vlucht zouden nemen. Wat bedoelt Frank Raes met de uitdrukking “een vlucht nemen”? Hij had niet gedacht dat …

A Die beelden de hele wereld over zouden gaan

B Die beelden zo vaak illegaal zouden worden gekopieerd

C Hij zoveel geld voor zijn montage zou krijgen

D Hij zoveel waardering van de BRTN zou krijgen voor zijn werk

 

VRAAG   10 Zie de tekst: …  over Maradona, hè, toch God in Napels. Op welke bestaande uitdrukking is God in Napels een variatie?

A Hoe God verdween uit Jorwerd

B Leven als God in Frankrijk

C Er uitzien als een jonge blonde God

D Alles doen wat God verboden heeft

 

Dit waren de vragen voor deze week. Hier onder volgt de quiz (nummer 27) van vorige week, over Cadeautjes – de C zit weer in de maand, met de goede antwoorden daaronder.

 


STAYBLE NIEUWSQUIZ 

Nummer 27 - 23 NOVEMBER 2020

Cadeautje! – De C zit weer in de maand…

Hallo dappere quizzers, één van de berichten die mij het meeste trof deze week was het verhaal van de Amerikaanse country-zangeres Dolly Parton, die een miljoen dollar heeft gegeven als hulp voor de ontwikkeling van een vaccin tegen corona. Dat klinkt spectaculair en dat is het ook. Stel je voor dat je zó rijk bent, dat je een miljoen kunt weggeven… Al mijmerend bedacht ik dat er een hele wereld schuil gaat achter het geven en krijgen van cadeaus. Variërend van subtiele details tot complete filosofieën. Een beetje zoeken op internet leerde mij dat er over de hele wereld grote verschillen bestaan in de manier waarop mensen omgaan met schenken en ontvangen. En omdat binnenkort Sinterklaas en de Kerstman weer voor de deur staan (– althans, dat mogen we hopen!) gaan we ons deze week eens verdiepen in de wereld van het cadeau.  

Horizontaal: Franse spelling. Verticaal: Nederlandse spelling.

In de verschillende landen en culturen geven we op een andere manier invulling aan het geven en krijgen van cadeaus, met verschillende gewoontes. Die worden vaak ingegeven door de sociaal-culturele achtergrond en soms speelt de houding van mensen ten aanzien van cadeaus ook nog een rol.

Bij het geven van een cadeau is het dus goed om je te verdiepen in de persoon van de ontvanger. Wanneer je een cadeau geeft aan iemand die uit een andere cultuur komt, is het ook heel zinvol om je in die cultuur te verdiepen. Wat over de hele wereld hetzelfde lijkt te zijn, is dat een cadeau mooi ingepakt moet zijn. Het mooi ingepakte cadeau krijgt een hogere score dan hetzelfde cadeau in een plastic zak. Maar afgezien daarvan zijn er heel veel verschillende gewoonten en tradities die net even anders gaan dan wij in Nederland gewend zijn.

 

Verschillende landen, verschillende gewoontes

Het geven van een cadeau aan de jarige in Nederland is ook iets wat pas sinds rond het einde van de 19e eeuw, begin 20ste eeuw in zwang is geraakt. En op de verjaardag worden in Nederland in principe geen cadeaus uitgedeeld op de verjaardag, behalve dan bij jonge kinderen op school, die trakteren hun klasgenootjes op iets lekkers.
In Suriname is dat anders, daar deelt de jarige juist cadeaus uit. De cadeautjes die ze vervolgens krijgen, pakken ze ook niet direct uit. Dit om de gever niet te beledigen. Geef aan een Surinamer vooral ook geen zeep, dat zou de suggestie geven dat hij of zij stinkt. In Nederland zijn er eigenlijk geen cadeaus die je niet kunt geven. Als je een kledingstuk geeft, wil dat niet zeggen dat iemand niet leuk gekleed gaat, een flesje parfum zegt niet dat iemand stinkt en een kunstvoorwerp voor in huis zegt niet dat iemand een sfeerloos huis heeft.

Marokkanen vieren van huis uit hun verjaardag niet en het is daar dan ook geen gewoonte om met een leuk cadeau te komen. De volgende generaties die in Nederland zijn opgegroeid, hebben deze gewoonten deels aan de Nederlandse gewoonten aangepast. Voor andere gelegenheden worden wel cadeaus gegeven en dan is het uitgangspunt heel nadrukkelijk dat je geeft wat je (financieel) kwijt kunt.

 

Oosterse gebruiken

Japanners pakken cadeautjes soms helemaal niet uit en worden zo weer doorgegeven. Niet uit gebrek aan respect, maar omdat het geven daar centraal staat. Zo zijn er zijn ook verschillende Oosterse culturen waar je absoluut geen schoeisel moet geven, hoe exclusief de laars of schoen ook is. In verschillende Aziatische landen is de zool namelijk het laagste en smerigste deel van het lichaam en je geeft dus voor dat lichaamsdeel geen cadeau.

 

In de Oosterse cultuur gaat men ook uit van het principe ‘geven is ontvangen’. Dus geef je een mooi, met aandacht verpakt cadeautje, dan krijg je dat (later of elders) ook weer terug.

Verder bouw je met het geven van cadeaus ook relaties op, zelfs in het zakenleven. Het mooi verpakken van het cadeau heeft te maken met de gedachte dat alles een ziel heeft, dus ook een voorwerp. Je geeft als het ware de ziel van het cadeau op deze wijze mee aan de ontvanger. Dit is een respectvolle uiting richting de ontvanger.

”Het gaat er niet om hoeveel we geven, maar om de hoeveelheid

 liefde die we erin stoppen.”

 Moeder Theresa 

In India krijgen kinderen op hun verjaardag vaak bergen plastic, vooral van wat wij vaak zouden benoemen als kitscherige spullen. Dit heeft waarschijnlijk te maken heeft met het feit dat er op elke straathoek kraampjes zijn met dit spul. Maar het cadeau bij de geboorte wijkt sterk af van de Westerse gewoonten, want dan geeft men bijna altijd mooie (non-kitsch) sieraden voor de jonggeborene, bijvoorbeeld enkelbandjes, heupkettinkjes of oorringetjes.

Westerse gewoonten en eigenaardigheden

In de Westerse culturen is men het met veel zorg inpakken van een verjaardagscadeau eigenlijk pas echt belangrijk(er) gaan vinden in het laatste kwart van de 20-ste eeuw. In de decennia van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog waren er heel veel mensen die heel veel nuttige gebruiksvoorwerpen nog niet bezaten. Het ging dus vooral om het cadeau zelf. Men gaf elkaar voornamelijk nuttige cadeaus en waarom zou je die dan zo exclusief verpakken? Later, toen de mensen met z’n allen rijker werden, is de mens het ‘geven’ op zich prettiger en belangrijker gaan vinden en dan is het totaal belangrijk, dus óók de verpakking. Sindsdien geldt; soms zomaar een cadeautje - nuttig of gewoon leuk - in een mooie verpakking, dat doet veel meer.

 

Een Zwitser zal bijvoorbeeld bij het uitpakken het cadeaupapier zoveel als mogelijk heel laten. Dit heeft te maken met het gegeven dat hij/zij niet hebberig over wil komen. Vanuit het christelijke geloof zullen de peetoom en peettante op verschillende momenten iets cadeau geven en niet samen. De gedachte daar achter is dat het betreffende petekind geen moment een gebrek zal hebben aan wat dan ook.

Duitsers hebben op de verjaardag voornamelijk veel taart in huis, heel veel taart. Mensen scheppen vaker op van de rijkelijk versierde taarten. Vergeet vooral niet om alléén de jarige te feliciteren, de rest dus niet! Waar we in Nederland de direct naaste familieleden ook feliciteren (of alle aanwezigen), doet men dat in Duitsland dus niet. Neem ook een bloemetje mee voor de jarige, dat je uitgepakt overhandigt. Een mooie bos is op zich ook al een cadeau.

 

Dolly Parton doneert 1 miljoen voor coronavaccin

De Amerikaanse countryzangeres en actrice heeft 1 miljoen dollar gedoneerd aan het Vanderbilt University Medical Center voor de ontwikkeling van het Moderna coronavaccin.

Al met al een relatief kleine bijdrage in de ontwikkeling van het succesvolle vaccin, als je bedenkt dat de Amerikaanse overheid 1 miljard dollar heeft geïnvesteerd in het vaccin. Maar zeker niet onbelangrijk, zegt een onderzoeker, want met haar geld werd een test gefinancierd die de goede immuunrespons van het vaccin aantoonde.

Traditie

De gulle gift van Dolly Parton is opvallend, maar in de VS komen dit soort giften wel vaker voor, want daar bestaat een enorme traditie van filantropie van superrijken die iets willen terugdoen voor de samenleving. De traditie van vermogende Amerikanen die grote bedragen spenderen aan filantropische doelen gaat al terug tot in de 19e eeuw. Op het einde van de 19e eeuw had je een aantal grote industriëlen in de VS zoals Rockefeller, Carnegie en later ook Henry Ford, die enorme fortuinen verwierven.

Het is vooral via Carnegie en zijn artikel “Gospel of Wealth” (Het evangelie van de rijkdom), zowat de oertekst van de filantropie, dat de gedachte ontstaat dat wat men gekregen heeft van de samenleving, op één of andere manier ook moet worden teruggeven aan die samenleving. En dat is een systematisch voorkomende houding, ook bij Dolly Parton. Dit is zeker niet de eerste keer, zij heeft een lange traditie van giften er bestaat ook zoiets als de Dollywood Foundation. Een onderdeel daarvan is de Dolly Parton’s Imagination Library, dus haar Bibliotheek van de Verbeelding. Hun doel is om gratis kwaliteitsboeken te geven aan kinderen van 0-6 jaar, dus vóórdat ze naar school gaan, ongeacht het inkomen van hun ouders, om het lezen en de fantasie/verbeelding van die jonge kinderen te stimuleren. En even voor een idee van de grootte: er zijn al meer dan 145 miljoen boeken aan kinderen in 5 landen weggegeven sinds de oprichting.

Aan de andere kant bestaat er Dollywood, een gigantisch pretpark dat het midden houdt tussen de Efteling en Disneyworld, waarmee keiharde knaken worden verdiend. Net als bij de vroegere grote industriëlen dus. Want het geld moet natuurlijk wel eerst ergens verdiend worden.

 

Discretie

Als er in Europa iemand een fors bedrag geeft aan een goed doel, is er grote kans dat dat stil gehouden wordt, of alleen in kleine kring bekend wordt. In de Amerikaanse cultuur is het helemaal geen probleem om daar heel open over te zijn. Naast de inzet voor het goede doel is geven voor Amerikanen  een onderdeel van het tonen dat het goed met je gaat, en dat màg gezien worden. En het gaat in de VS echt om enorme bedragen, hele fortuinen worden aan filantropie besteed. De bekendste filantropische organisatie op dit moment is “The Giving Pledge” (de belofte om te geven) van Bill en Melinda Gates, waar ook zakenman Warren Buffett deel van uitmaakt. Die groep van mensen belooft dat ze meer dan de helft van hun fortuin gaan weggeven, bij leven of anders via hun testament. Er zit nu toch al meer dan 1000 miljard dollar in die “Giving Pledge”, die onder meer besteed worden om malaria in de hele wereld uit te roeien.

Bronnen: www.infonu.nl, Anna Staal, 29-04-2016 en vrt.be Flip Feyten, 19 nov 2020

Kijk voor meer informatie (net als ik) op internet:

Dolly Parton: https://nl.wikipedia.org/wiki/Dolly_Parton

Dollywood: https://dollywoodfoundation.org/

Dollywood Park: www.dollywood.com

Dolly Parton’s Imagination Library: https://imaginationlibrary.com/

The Giving Pledge: https://givingpledge.org/Home.aspx

(Pledge betekent belofte, dus de belofte om te geven)

 

Zo, dit was de tekst voor deze week, nu komen de vragen. Zoals iedere week wijs ik er nog maar eens op dat bij elke vraag meerdere antwoorden goed kunnen zijn, dus let goed op!

 

VRAAG     1 Op welke bekend gezegde is “De C zit weer in de maand…” een variatie? Op …

A De R zit weer in de maand (het wordt herfst, je moet op je vitamines letten)

B De W zit weer in de maand (het wordt herfst en dus tijd voor winterbanden op je auto)

C De V zit weer in de maand (het wordt vakantietijd, vakantie wordt ook vitamine V genoemd)

D De K zit weer in de maand (het wordt weer Kersttijd, sommige mensen kunnen niet wachten)

 

VRAAG     2 Zie de tekst: …Al mijmerend bedacht ik dat er een hele wereld... Wat betekent mijmeren?

A overpeinzen

B filosoferen

C spiegelen

D bespiegelen

 

VRAAG     3 Waar moet je op letten als je iemand een cadeau geeft?

A Je moet je verdiepen in de persoon van de ontvanger

B Je moet inschatten hoeveel iemand verdient

C Je moet rekening houden met iemands culturele achtergrond

D Je kunt beter met een te duur cadeau komen dan met een te goedkoop

 

VRAAG     4 Waarin verschilt de Surinaamse cadeau-traditie van de Nederlandse?

A In Nederland mag je je cadeau meteen uitpakken, in Suriname liever niet

B In Suriname en Nederland krijg je cadeaus op je verjaardag

C In Suriname en Nederland deelt de jarige cadeautjes uit

D In Nederland kun je in principe alles geven, in Suriname zijn ze iets kieskeuriger

 

VRAAG     5 Waarom geeft men in Oosterse culturen graag een mooi, met aandacht verpakt cadeautje?

A Zij zijn heel erg bang dat de ontvanger heel boos wordt als hij/zij het niet mooi vindt

B Omdat zij ervan uitgaan dat er een lange termijn evenwicht bestaat tussen geven en krijgen

C Om relaties in het zakenleven uit te bouwen

D Zij zien aandacht voor de verpakking als een uiting van respect voor de ontvanger

 

VRAAG     6 Zie de tekst: … want dan geeft men bijna altijd mooie (non-kitsch) sieraden … Wat bedoelen we als we het over kitsch hebben?

A Kitsch is namaak-kunst, slecht van smaak of onvakkundig gemaakt

B Kitsch zijn voorwerpen die op religieuze gronden zijn afgekeurd

C Kitsch wordt dikwijls vereenzelvigd met smakeloos, lelijk of slecht

D Kitsch is/zijn goedkope prullaria, namaakzooi, meuk

 

VRAAG     7 De Amerikaanse overheid heeft 1 miljard geïnvesteerd in het vaccin, Dolly Parton heeft 1 miljoen gedoneerd. Hoe staan deze bedragen (in die volgorde) tot elkaar?

A Als 100 staat tot 1

B Als 1 staat tot 10

C Als 1000 staat tot 100

D Als 1000 staat tot 1

 

VRAAG     8 Zie de tekst: … in de VS […] bestaat een enorme traditie van filantropie… Waar komt het woord vandaan en wat betekent filantropie?

A Het werd in het Oude Griekenland gebruikt voor mensen die teveel geld hadden

B Filantropie is verwant aan paardenliefhebbers

C Filantropie is verwant aan postzegelverzamelaars

D Een filantroop is iemand die van mensen/de mensheid houdt

 

VRAAG     9 In de tekst worden bekende Amerikaanse filantropen genoemd. Wie?

A Rockefeller, Carnegie, Buffet, Henry Ford, Jimmy Connors

B Rockefeller, Carnegie, John McEnroe, Buffet, Bill Gates

C Rockefeller, Carnegie, Henry Ford, Buffet, Bill Gates

D Rockefeller, Carnegie, Arthur Ashe, Buffet, Bill Gates

 

VRAAG   10 Hoe zou je Carnegie en zijn artikel “Gospel of Wealth” ook wel kunnen omschrijven?

A Carnegie en de basistekst van de filantropie

B Carnegie en de grondlegger van het weggeven

C Carnegie en het evangelie van de rijkdom

D Carnegie en de stamvader van alle gulle gevers

 

VRAAG   11 Zoveel gulle gevers om ons heen… de quiz kan dan natuurlijk niet achterblijven, dus wat doen we deze week met vraag 11?

VRAAG   12 Zie de tekst: … Dollywood, […] waarmee keiharde knaken worden verdiend… Wat betekent hetzelfde?

A Op zeer commerciële wijze

B Op uiterst criminele wijze

C Waar andere munteenheden dan de dollar niet worden geaccepteerd

D Op volkomen legale wijze

 

VRAAG   13 Zie de tekst: …  dat dat stil gehouden wordt, of alleen in kleine kring bekend wordt… Wat is een andere manier om ‘in kleine kring’ te zeggen?

A Alleen onder kennissen en bekenden

B Alleen bij de club

C Alleen onder intimi

D Alleen bij mensen van hetzelfde gezindte

 

VRAAG   14 Wat is een ander woord voor een filantroop?

A Iemand die aan liefdadigheid doet

B Iemand die iets doet uit liefhebberij

C Iemand die aan de collecte geeft voor goede doelen

D Iemand die zich inzet voor het verbeteren van de levenskwaliteit van mensen

 

VRAAG   15 Zie de tekst: …  Want het geld moet natuurlijk wel eerst ergens verdiend worden… Welk spreekwoord omschrijft deze zin het beste?

A Geen cent te makken hebben

B De kost gaat voor de baat uit

C Hebben is hebben, maar krijgen is de kunst

D Slapend rijk worden

 

Hier zijn de goede antwoorden van quiz no 27 van 23 november 2020 over Cadeautjes en de ‘C’ die weer in de maand zit.

      1. A Alle maanden met een ‘R’ in de naam zijn koude, vochtige maanden (van september tot april) waarin je makkelijk verkouden wordt of griep krijgt; daarom moet je voldoende vitamines eten, dan word je minder snel ziek)

      2. ABD

      3. AC (D niet; allebei even ongemakkelijk)

      4. AD

      5. BD

      6. ACD

      7. D

      8. BCD

      Een filantroop komt uit het Oud-Griekse phileon anthropos, oftewel liefhebber van mensen. Phil-anthrop werd later fil-antroop, dus D is goed. Maar er is meer. Phileon betekent dus liefhebber.

      In het Oud-Grieks is een phileon hippos (Phil-hippo) een paardenliefhebber en een phileon ateleia (phil-atele-list) een liefhebber van dingen die vrij van belasting waren. Die dingen kregen dan een zegel er op: een belastingzegel, dat later ook gebruikt werd om aan te geven dat de verzending betaald was, dus een postzegel.

      Zo betekent de naam Philippe/Phillip/Felipe/Filipo dus paardenliefhebber en de liefhebbers van postzegels kennen wij nu als filatelisten. Filantropie is dus verwant aan paardenliefhebbers én postzegelverzamelaars, dus B en C zijn ook goed! Dus: BCD!

      9. C Jimmy Connors, John McEnroe en Arthur Ashe zijn oud-tennissers uit de VS en allemaal Wimbledon-winnaars, dus geen kleine jongens.

      10. ABC

      12. A

      13. C (Bij D; gezindte = mensen met dezelfde geloofsovertuiging)

      14. AD

      15. B

      Had je veel vragen goed? Mooi zo! Had je weinig vragen goed? Geeft niks, volgende week heb je weer een kans! Tot dan, tot quiz!